Brief aan de Belabberde Minister Schauvliege

Minister Schauvliege,

Ik weet het. Een aardige brief gebruikt ‘beste’ in de aanspreking. Maar deze brief wil niet aardig zijn. En naast een grammaticaal spelletje dat ik als schrijfster graag speel, is het vooral iets wat ik niet over mijn hart kan krijgen, u met ‘Beste minister' aanspreken. Want laat ons eerlijk zijn, Joke Schauvliege, u bent misschien wel de Belabberdste Minister van Omgeving, Landbouw en Natuur die Vlaanderen ooit heeft gehad.

Gisteren werd bekend dat elf Bekende Vlamingen de Vlaamse, Waalse, Brusselse en federale regering in gebreke stellen. Door deze Klimaatzaak aan te spannen, hopen ze ervoor te zorgen dat de regeringen wel hun verantwoordelijkheid zullen opnemen in het drastisch verminderen van de CO2-uitstoot. Een dag later heeft de Facebookpagina van de Klimaatzaak al meer dan 5000 likes verzameld. Opnieuw een signaal van de Belgische bevolking dat u hopelijk in uw slapeloze uren als adembenemend aanvoelt. Terecht.

Uw publieke reactie in de media was zo plat, dat ik ze amper durf te herhalen. But, hey ho, let’s go: “De overheid heeft zeker een verantwoordelijkheid die niemand zal ontkennen, maar persoonlijk gedrag en vrije keuze spelen eveneens een rol.” Daarbij steekt u ootmoedig een hand in eigen boezem en biecht u op dagelijks 150 kilometer woon-werkverkeer met de wagen af te leggen. Slechts zelden neemt u de trein en u tokkelt bovendien urenlang op uw smartphone en andere energieverbruikende devices. Met een slap handje kaatst u vervolgens de bal terug naar de stoute BV’s. Wat doen zij? O jee, laten zij soms ook het licht aan terwijl er niemand in de woonkamer is? Nemen zij soms twee douches per dag? Dat verdient de roe, stoute, stoute burgers!!

Ja, inderdaad. Misschien pleiten zij, net als u en ik, schuldig op een aantal fronten. Het is zinvol daar met z’n allen op dagelijkse basis bij stil te staan en ons gedrag voortdurend bij te stellen tot het echt duurzaam is. Maar misschien ondertekenden die BV's ook de petitie om de verloning met bedrijfswagens en diesel te stoppen. Misschien stortten ze twintig euro om de leefbaarheidsstudie van Ringland, het alternatieve plan voor de overkapping van de werkelijk ‘adembemende’ Antwerpse ring, via crowdfunding mogelijk te maken. Eén ding is zeker: ze voelen zich genoopt om als rolmodel in Vlaanderen het voortouw te nemen in deze Klimaatzaak. Ze nemen hun verantwoordelijkheid.

Mijn persoonlijk gedrag, mijn vrije keuze en mijn verantwoordelijkheidsgevoel laten mij deze brief schrijven. Luc De Vos heeft zich naar alle waarschijnlijkheid dood gezopen. Dat is triestig, maar was het zijn verantwoordelijkheid om kerngezond stokoud te worden? Nee. Hij heeft zijn ding gedaan, hij heeft harten geraakt en zijn melancholische ziel blootgelegd. Dat voelde voor hem als een logische, authentieke keuze. Doet u uw ding, mevrouw Belabberde Minister? Wat is uw gedrag, uw keuze, uw verantwoordelijkheid? Toch meer dan 'geregeld de trein nemen', niet? Even checken. U bent meer dan burger. U bent Vlaams minister van Omgeving, Landbouw en Natuur.

Ministers vertegenwoordigen kiezers. Ze stippelen beleid uit, maken ideologische keuzes, hebben een groot aandeel in het vormgeven van de wereld van morgen. Wat doet u? U gaat voor het kortetermijndenken. Samen met uw makkers bespaart u op openbaar vervoer. U duwt het BAM-tracé ondanks het fijn stof en de uitslag van een referendum, door de Antwerpse strot. U zet bekende burgers die hun verantwoordelijkheid wél nemen weg als klagers die geen hand in eigen boezem durven steken.

Dat doen ze dus juist wel, mevrouw Schauvliege. Ze voelden goed en voelden een hart dat klopt. Ze luisterden naar hun longen en spanden een Klimaatzaak aan. Ik ben trots op hun hart, op hun longen. Maar u? U blijft vooralsnog de belabberdste minister van Omgeving, Landbouw en Natuur die Vlaanderen ooit heeft gehad.

Met boze groet,

Marie

p.s. Die 150 kilometer per dag met de auto, misschien kan u die ook bij verantwoordelijke burgers in andere landen afkopen? Zoveel zal het niet uitmaken, aangezien België toch al voor 194 euro aan schone lucht geshopt heeft.

p.p.s. (voor mijn lezers): Deze brief rolt uit de Huiverinkt-jukebox op Facebook. Bij de vierhonderdste like beloofde ik te kiezen uit de onderwerpen die me werden doorgestuurd. Ik hield me aan mijn belofte. Allez hop, nu allemaal 20 euro storten voor Ringland. Of op zijn minst deze petitie tekenen.

Brief aan Cul De Sov oftewel Luc De Vos

Beste Cul De Sov,

Beetje onnozel misschien dat ik je naam zo verdraai. Het voelt als onbedoelde lijkenpikkerij om je een dag na je overlijden een open brief schrijven. Door je naam te verbasteren, hoop ik dat mijn Belgische broeders en zusters snappen dat ik het nooit zo bedoeld heb. Deze brief had evengoed over mijn slapende been kunnen gaan, over het badkamerlicht dat knapte, het donkere halletje waarin ik deze brief bedacht. Of over hoe ‘knapte’ een goed woord is om aan te tonen dat iets onherroepelijk ophoudt. Over ‘appelblauwzeegroen’ en hoe dat een van de schoonste Vlaamse woorden is: net als de teksten van Gorki grappig en een beetje bevreemdend, terwijl je snapt waar het vandaan komt. Die wisseling, dat is om de mensen even stil te laten staan.

Dat je een brief krijgt, heeft natuurlijk ook met mijn stukje onwezenlijk verdriet te maken. Ik stel me mijn vaderland voor en ik vraag me af hoe dat verdriet in al die harten valt. Hoe vaak het te maken heeft met scoutslokalen, hoe vaak met eerste liefdes, hoe vaak met een ontmoeting aan ‘den toog’, hoe vaak met dingen die niet te verwoorden zijn. Ik vernam je dood toen ik in een Amsterdamse club aan het dansen was. Ik kreeg zin om rare dingen te doen. Naar de dj gaan en vragen of hij een lieve kleine piranha tussen de stampende bassen wilde laten zwemmen. Of naar de bar lopen en om ‘nen oude jenever’ vragen zonder de barvrouw in de ogen te kijken. Om te kijken of ze daar ook lastig van werd, net als ik tijdens de Gentse Feesten tien jaar geleden, toen ik je dagen na elkaar bediende en jij steeds mijn blik ontweek. ‘Zjenever’ spreek je maar op één manier uit, wilde ik de barvrouw gisteren zeggen. Luister maar. 'Non-de-dzju'.

Vanmiddag liet ik ‘Mia’ horen aan een niet-Nederlandse Nederlander. ‘Het lied is ook politiek,’ zei ik.  Hij knikte en luisterde verder naar een lied dat hij niet kende. Maakt een regel als ‘de middenstand regeert het land’ een lied politiek? Waarschijnlijk niet. Maar je maakte muziek van en voor verloren zielen en dat maakt het politiek. De marge bepaalt het centrum. Hoewel. Ik wilde schrijven: wie zich niet thuis voelt, bepaalt wie zich wél thuis voelt. Maar het omgekeerde geldt ook en ondertussen vraag ik me af of er wel mensen zijn die zich echt ergens thuis voelen, voor langere tijd dan. Misschien voelen de mensen die de macht hebben om te bepalen wie uit de toon valt, zich wel het minst van al ergens thuis. Zeker niet in hun eigen hart. 

Er zijn mensen die dromen doordat ze hebben afgezien. Daarmee kan je naar de oorlog, als die morgen opnieuw zou uitbreken. Er zijn mensen die niet dromen en misschien zelfs nooit hebben afgezien. Dat zijn de mensen die zich niet afvragen waar verdriet valt. Of ze geraken niet verder dan een dansvloer. Een leren jas, een blik die ze ontweken. Een domme opmerking die ze niet begrepen en pijn die niet gevoeld werd.

Ik weet ook niet waar het heen moet met dit schrijven, Cul. Ik weet niet wat de verhalen van morgen zijn. Goede verhalen zijn als goede vrijpartijen: onvoorspelbaar en een tikkeltje gevaarlijk. Ze leiden een eigen leven en zijn nog eigenzinniger dan wie ze beleeft. Gelukkig maar. De dood zou anders maar een triest vierletterwoord zijn.

Merci, Luc, merci, Cul

En liefs

Eiram