Mijn kleine oorlog voor het grote schrijven: deelname polemiek Gierik-NVT

"Wat doet de literatuur? Zij overwintert in uitgeholde discussies en laat haar discours kapen door wat ze zou moeten overstijgen. Toch is ze vooral zelf verantwoordelijk voor het nieuwe geluid. Uiteraard niet met jouw klanken, maar wel even sensitief, met realiteitszin, maar ook: met de verbeelding centraal. Meerstemmig, buiten universiteitsmuren, wars van poëticale opvattingen en zelfbevestigende onderonsjes."

In november las ik ter ere van de honderdvijftigste geboortedag van Herman Gorter in Perdu een vurige brief aan de dichter voor, die bovenstaande regels bevatte. De brief werd flink gelezen. Gelukkig schudde hij niet enkel trollen wakker die in hun gefrustreerde pennen kropen. Ook Peter De Voecht, redacteur bij Gierik - NVT, kreeg de brief te lezen. Hij nodigde me vervolgens uit mee te schrijven aan zijn 'kleine oorlog voor het grote schrijven', een polemiek waaraan naast hijzelf ook al Marc Kregting en Erik Lindner deelnamen.

Twee maanden later is mijn bijdrage eindelijk klaar en gooi ik een paar weerhaakjes in een rustig meanderend gesprek. Ik schreef over charlies, situationisten, Thierry Baudet en een laffe medewerker van Prometheus/Bert Bakker, over Teeuwen en Kommilfoo, over situationisten, over wat theater in tegenstelling tot literatuur al wél durft. Ik schreef over muren slopen, blikken verbreden en taboes doorbreken. Ik vermoed dat ik met dit stuk alvast één taboe aanraak: idealisme in literatuur. Mijn (langere) bijdrage vindt u hier, als u tenminste een kwartiertje leestijd hebt.

Brief aan Peter Mangel()Schots

Dag Peter,

Bij de AKO-boekhandel in Amsterdam Centraal was ik, ondanks mijn reeds indekkende sms’je, drie minuten eerder dan voorzien. Jij was net op tijd. Daarmee doorbraken we een slechte gewoonte die we delen: vaak een klein beetje te laat komen. Is het de wereld die drie minuten te veel van onze aandacht vraagt? De wind die zo hard waait dat hij zichzelf wegblaast, een verlaten graafmachine met de schoep als uitgestoken vuist van een man die op tafel slaapt, die ene regel die onze wrevel wekt zonder dat we weten wat we willen doorbreken?

Je pas is verend, je lacht veel en makkelijk. Drie biertjes later keek je nog ondeugender dan voorheen. Dat ik ook veel lach, heb je vast onthouden. Maar ook merkte je op hoe ik naast soms oliedom veel te streng ben voor mezelf. Ik heb je niet gevraagd waaruit je dat afleidde. Het was tout court erg fijn dat niets hoefde en alles kon en dat in zoveel talen en accenten. We hebben wat afgereisd in die paar uur. Van een winderig dakterras met twee Scandinavische schrijvers naar een namiddag van Read my World over Egyptische literatuur en heroïsche documentaires, van een museumdak dat gesloten bleek naar een boom waar ook bier gebrouwen wordt. En tussendoor droomden we over een Portugees huis met open ramen en dubbele vloeren, bladerden we in het Chileense boek dat je uit je tas toverde, probeerden we al die verschillende tongen uit.

Coq au vin of zeebaars… Als ze anders op tafel zouden zijn gezet, hadden we ze even gemakkelijk verdeeld, dat weet ik zeker. Net zo vlot en beheerst als de drank vloeide. Maar wat ben ik blij dat ik tijdig bedacht kreeg dat Hollandse ‘spitskool’ wel erg lijkt op onze ‘savooiekool’. Iets voorgeschoteld krijgen wat je niet weggewerkt krijgt? Ik wens het je niet toe.  We hebben onze harten vol aan onze vaders missen, bij wijlen machteloos verzoenend door het leven dweilen en tegelijk opstandig zijn. Door onze aders stroomt bloed dat we onmogelijk van richting kunnen veranderen. Tegen de klok, dus linksom. Daarbij kunnen we maar beter aanvaarden dat we ouder worden.

Peter, jij bent deelgenoot van mijn geheim. Je gelooft dat ik geen geheimen heb en dat ik wat milder mag zijn. Kortom: dat ik moet leren koesteren wie ik ben en wie ik kan worden. Bij jou ben ik met al die anderen in veilige handen. Daar dank ik je voor.

Graag tot nog een keer en liefs,

Marie x

P.S. Toon jij de achterkant van wat we elkaar schonken? Ik pak je even samenzweerderig vast.

Deze date werd aangevuurd door Date Ex Machina, een initiatief van literair tijdschrift Deus Ex Machina.